Buzağı Kulubeleri

Süt sığırcılığı işletmelerinde sağlıklı buzağı elde edebilmek için; süt ya da et verimine uygun, yüksek genotipe sahip, yetiştirilen bölgenin iklim koşullarına uyum sağlamış anaların bulundurulması gerekmektedir.

Diğer yandan; sağlıklı bir buzağının doğmasının sağlanması, gebelik döneminde ananın uygun bakım ve beslenmesiyle başlar, buzağının doğumu ile devam eder.

Yeni doğan genç hayvan, vücudu için gerekli olan bir çok maddeyi üretemeyecek durumdadır.

Hayvanın sağlıklı olabilmesi, hayvana sağlanacak barınak ve yemleme sistemi ile önem kazanmaktadır.

Sağlıklı ve gelecekte işletmenin ihtiyacı olan hayvanın yetiştirilmesi; yeni doğan buzağılara sağlanacak hijyenik, havadar ve bol ışıklı, sağlık şartlarına uygun barınaklarla mümkün olabilmektedir.

Süt sığırcılığı işletmelerinde; buzağı bakım, besleme ve barındırılmasına gösterilen özen ve bu konudaki başarı, gelecekte sürünün devam ve ilerlemesinin temelini oluşturur.

Yeni doğmuş buzağılar, içinde bulundukları çevre şartlarına uyum sağlayana kadar, önemli güçlüklerle karşı karşıyadır. Buzağıların her türlü dış etkiye açık olduğu bu devrede, alınacak önlemler ve yetiştirmede gösterilen özen,olası buzağı kayıplarını en aza indirir.

Her yıl yaklaşık 5-6 milyon buzağının doğduğu Türkiye'de, buzağıların temiz ve hijyenik koşullarda barındırıldığı söylenemez. 1-10 baş hayvanın sağıldığı küçük işletmelerin yoğun olduğu ülkemizde, doğan buzağıların hemen tamamına yakını ergin hayvanlarla birlikte aynı ahırda, genelde uygun olmayan şartlarda büyütülmektedir. Kapalı, karanlık, havalandırması yetersiz, tozlu, yüksek oranda nem ve amonyak gazı ile dolu ahırlar hastalık yapıcı etmenlerin çoğalmasına, dolayısıyla buzağılar için kritik bir ortamın oluşmasına neden olmaktadır.

Uygun şartlar sağlanmayan, ağır kokulu, havadar olmayan ahırlarda; diğer hayvanlarla beraber bulunan buzağılarda, kayıplar oldukça fazladır. İşletmenin kârı olarak nitelendirilen ve gelecekte işletmenin damızlığı olacak buzağılarda kayıpları azaltmak için; uygun olmayan barındırma ve iklim koşullarından, yanlış ve uygun yemleme tekniklerinin kullanılmasından, buzağı yetiştirilmesinde uygun olmayan davranışlardan, dezenfeksiyonun yeteriz kalışı ya da tamamen ihmalinden kaçınılmalıdır.

Buzağılık döneminde hayvanlar hem zatürre, hem de strese karşı son derece duyarlıdır. Bütün hayvanların aynı barınak içerisinde bulundurulduğu işletmelerde, yoğun bulaşıcı hastalıkların görülme olasılığı ve bir hayvandan diğerine bulaşma oranı oldukça yüksektir. Buzağılık döneminde hayvan kayıpları, soğuk mevsimlerde daha da artar.

Ülkemizde bugünkü koşullarda, her işletme kendi yapısına uygun buzağı barındırma sistemlerini tercih ederek yetiştiricilik yapmaktadır.

• Ahır içinde ana yanında barındırma,
• Ahır içinde annesinden ayrı bir kısımda barındırma,
• Ahırın dışında kapalı buzağı bölmesinde barındırma,
• Buzağı kulübelerinde barındırma,

ülkemizdeki barındırma şekilleridir.

Modern yetiştiricilikte; buzağı ölümlerinde, buzağının içinde yaşadığı barınak ve çevre koşullarının önemli bir etkisi ve payı bulunduğu göz önünde bulundurularak, süt emme dönemlerinde buzağılar, "bireysel buzağı büyütme kulübeleri"nde yetiştirilmektedir.

Buzağı kulübeleri; ucuz, basit malzemelerden yapılmış, bakımı kolay, buzağı ölümlerini en aza indirecek şekilde plânlanmış, dezenfekte edilebilen kulübelerdir.

Buzağı kulübeleri; tahta, fiber-glass, beto-pan gibi maliyeti ucuz ve pratik malzemelerden yapılmaktadır.

Buzağı kulübelerinde işçilik maliyetleri de oldukça düşüktür. Bunun nedeni de; buzağı kulübelerinde temizliğin yazın ayda bir, kışın ise ayda üç kez yapılmasının yeterli olmasıdır.

Buzağı kulübeleri; iklim koşullarına, buzağının cüssesine ve buzağının kulübede kalacağı süreye bağlı olarak çeşitli boyutlarda olabilmektedir.

Buzağı kulübeleri; yazın güney rüzgârlarını alacak, kışın ise sert esen kuzey rüzgârlarından korunacak şekilde yerleştirilmelidir.

Ayrıca, buzağı kulübelerinin yetiştirilmiş olduğu zeminin eğimli olması, idrarın kolayca akıp gitmesini sağlaması açısından önemlidir. Bunun yanı sıra kulübeler, buzağıların birbirleriyle temas etmelerini engellecek şekilde düzenlenmelidir.

Yeni doğan buzağılar, doğumdan 6-12 saat kadar sonra annelerinin yanından alınıp, kulübelere konulmalıdır. Ancak buzağı kulübelerinde hava akımının varlığınına ve zeminin ıslak olmamasına dikkat edilmeli, kalın bir altlık serilmelidir.

Yeni doğan buzağıların kulübelere yerleştirilmeden önce, AĞIZ SÜTÜ'nü (kolostrum) almış olmaları gerekmektedir.

Buzağı kulübelerinde buzağı büyütmede; "ahır içinde", "anne yanında buzağı büyütme"dekinden farklı bir besleme uygulamaya gerek yoktur.

Buzağı büyütme ve beslemede dikkat edilecek başlıca noktaları şöyle özetleyebiliriz:

• Doğumdan sonra buzağının yeterli ağız sütü alması sağlanmalıdır.
• Kovadan süt içilirken kovaların temizliğine dikkat edilmelidir.
• Buzağılara içirilen süt ılık olmalıdır.
• Buzağılara verilen süt, buzağı canlı ağırlığının %8-10'u kadar olmalıdır.
• Buzağılara birinci haftadan itibaren, kaliteli kuru ot ve kesif yem verilmeye başlanmalıdır.

Buzağı barındırma sistemleri, kültür ırkı ve melezi hayvan varlığını artırmayı hedefleyen, bu amaçla nitelikli damızlık hayvan ithali için her yıl önemli ölçüde döviz harcayan ülkemiz için çok önemlidir.